In dit artikel staan coachvragen binnen het onderwijs centraal: vragen die jij als coach stelt om je studenten écht verder op weg te helpen. Want een goede vraag kan het verschil maken.
Misschien herken je dit wel. Je student vertelt over een probleem… en nog voordat het verhaal goed en wel klaar is, schieten er al drie adviezen door je hoofd. Je zou dit kunnen doen. Heb je dat al geprobeerd? Wat bij mij werkte was.
Die reflex om te willen repareren is heel menselijk. Als iemand vastloopt, willen we helpen. En helpen betekent voor veel mensen: een oplossing aandragen. Dat is goed bedoeld, alleen niet altijd helpend. Want zodra jij met oplossingen komt, word je plots eigenaar van het probleem. De ander gaat luisteren, afwegen, soms verdedigen waarom jouw advies niet werkt.
Er is een simpel alternatief: in plaats van sneller te willen denken dan de ander, kun je betere vragen stellen. Goede coachvragen hebben namelijk een verrassend effect. Ze leggen het denkwerk terug waar het hoort: bij de student.
Hieronder vind je 7 krachtige voorbeelden van coachvragen. Vragen die verrassen. Vragen die beweging creëren. Vragen waarmee jij als coach een verschil kan maken voor jouw student.
7 coachvraag voorbeelden die je direct kunt gebruiken in het onderwijs
1. Wat wil je voor het probleem in de plaats?
Deze coachvraag doorbreekt het probleemdenken en verlegt de aandacht naar wat iemand wél wil. Dat doet iets met de energie in het gesprek en de motivatie bij jouw student.
2. Wat zou dit gesprek nuttig voor je maken?
Soms rol je in een gesprek en ben je al een tijd bezig voordat duidelijk wordt waar het de ander eigenlijk om te doen is. Met deze vraag krijg je de coachvraag helder en is vanaf het begin duidelijk wat voor de student waardevol is om uit het gesprek te halen.
3. Wanneer gaat het wél zoals je zou willen?
Deze coachvraag helpt je student te ontdekken dat het probleem niet altijd volledig aanwezig is. Het laat zien dat er al momenten van succes zijn – hoe klein ook – en biedt aanknopingspunten om daarop voort te bouwen.
4. Wat maakt dat je het niet opgeeft?
Deze vraag helpt bij studenten die het zwaar hebben. Het legt de focus op veerkracht en motivatie en laat zien welke bronnen of kwaliteiten iemand al inzet om door te gaan. Dit is een mooi voorbeeld van een coachvraag in het onderwijs dat zelfvertrouwen versterkt.
5. En wat nog meer?
Neem geen genoegen met het eerste antwoord dat je krijgt, het tweede of derde is vaak interessanter. Bovendien helpt een lijstje van antwoorden om te bepalen wat voor nu het meest belangrijk is.
6. Wat maakt dat je je situatie een 5 geeft en geen 4?
Deze coachvraag helpt jouw student in te zien dat de situatie minder hopeloos is dan het soms lijkt. Het antwoord richt de aandacht op wat er al goed gaat en dus verder uitgebouwd kan worden.
7. Wat zou een kleine eerste stap zijn?
Deze coachvraag helpt je student in beweging te krijgen. Zoek samen naar een stap die klein genoeg is om haalbaar te zijn en groot genoeg om je energie te geven (maar niet zo groot dat het je uit het veld slaat).
Coachvragen stellen en coachvaardigheden ontwikkelen in de praktijk
Coachvragen stellen is een vaardigheid die je ontwikkelt door te oefenen. Het gaat niet alleen om de juiste vraag, maar ook om timing, houding en doorvragen. Door regelmatig bewust stil te staan bij hoe je vragen stelt, word je effectiever in je begeleiding.
De meeste van bovenstaande coachvragen komen uit de oplossingsgerichte gespreksvoering: een manier van coachen waarbij de focus ligt op wat wél werkt in plaats van op problemen en tekortkomingen.
In onze training Student Coaching werken we met dit type vragen. We verdiepen ze, oefenen ermee en versterken ze in jou als coach.
Het traject duurt ongeveer vijf maanden en bestaat uit meerdere bijeenkomsten, praktijkopdrachten en veel oefentijd. We oefenen met elkaar, reflecteren op casuïstiek en vertalen theorie direct naar de onderwijspraktijk. Zo leer je stap voor stap meer over coachvaardigheden.
Studentcoaching in het mbo en hbo is betekenisvol werk. Het raakt het leven, de loopbaan en de leerweg van jonge mensen in ontwikkeling. En wie het goed doet, maakt niet alleen verschil in studieresultaten – maar in levens.